Spread là gì? Vì sao vừa mua vào, tài khoản đã âm

Vừa bấm mua, lãi/lỗ thả nổi trên tài khoản đã âm.

Giá gần như chưa nhúc nhích, có phải mình mua sai?

Không phải bạn mua sai, mà là spread.

Đây là bài thứ năm trong loạt “Học viện Giao dịch · Thực hành cho người mới” của MASQuant. Bốn bài trước nói về những thứ cần tính trước khi đặt lệnh: một lot là bao nhiêu, cách tính lot, đòn bẩy, đặt cắt lỗ ở đâu; bài này nói về chi phí đã phát sinh ngay khoảnh khắc bạn bấm gửi lệnh.

Kết luận trước

Vừa vào lệnh đã âm là chuyện bình thường — đó là spread, không phải bạn mua sai.

Trước khi đặt lệnh, hãy liếc qua spread rồi so với mức cắt lỗ và mục tiêu của bạn.

Mỗi báo giá thực ra có hai mức giá

Báo giá trên phần mềm giao dịch thực ra luôn có đồng thời hai mức giá:

Chênh lệch giữa hai mức giá này gọi là spread (chênh lệch giá mua bán).

Một ví dụ dễ tính (đây là số tròn minh họa, không phải dữ liệu thị trường):

Giá mua (Ask) 1002
Giá bán (Bid) 1000
Spread = 1002 − 1000 = 2 điểm

“Một điểm” tương ứng với bao nhiêu biến động giá thì mỗi sản phẩm có đặc tả khác nhau, phần sau sẽ nói cách xem. Ở đây dùng số tròn để giải thích nguyên lý trước.

Cẩn thận nhầm tên gọi

“Giá mua” và “giá bán” ở đây là đứng ở góc độ người đặt lệnh là bạn: bạn mua thì dùng giá mua, bạn bán thì dùng giá bán.

Người đã quen xem bảng giá cổ phiếu cần chú ý: “giá dư mua” trên bảng giá là mức giá người khác đặt lệnh muốn mua — nếu bạn muốn bán ngay, bạn sẽ khớp ở chính mức giá này. Cùng một mức giá, đứng về phía người đặt lệnh thì gọi là “mua”, đứng về phía bạn thì là “bán”.

Mỗi nền tảng có thể gọi tên khác nhau, cách an toàn nhất là nhớ theo tiếng Anh: Ask là giá bạn mua, Bid là giá bạn bán.

Vì sao vừa vào lệnh, tài khoản đã âm

Lệnh mua: vào bằng giá Ask, đóng bằng giá Bid

Bạn mua ở giá Ask 1002. Nếu đóng lệnh ngay lúc này, bạn phải “bán”, và chỉ có thể bán ở giá Bid 1000:

Mua vào (giá Ask): 1002
Đóng ngay (giá Bid): 1000
Lãi/lỗ: 1000 − 1002 = −2 điểm

Vì vậy, nền tảng thường tính lãi/lỗ thả nổi của lệnh mua theo giá Bid hiện tại — đó là mức giá bạn thực sự có thể đóng lệnh lúc này. Giá chưa nhúc nhích, tài khoản đã thiếu 2 điểm.

Muốn hòa vốn, giá Bid phải tăng lại lên giá vào lệnh 1002; nếu spread không đổi, tức là toàn bộ báo giá phải đi lên 2 điểm trước. Giá phải vượt qua hai điểm này, bạn mới bắt đầu có lãi.

Lệnh bán: ngược lại hoàn toàn

Bán khống là bán trước, vào lệnh ở giá Bid 1000; khi đóng phải mua lại, dùng giá Ask 1002. Tài khoản cũng âm −2 điểm ngay từ đầu, phải đợi giá Ask giảm về 1000 mới hòa vốn.

Đây là chi phí phải trả cho mọi giao dịch, dù cuối cùng lãi hay lỗ.

Spread là một loại chi phí giao dịch, nhưng không phải tất cả

Spread không hiện thành một khoản trừ riêng trên tài khoản, mà phản ánh trực tiếp vào giá vào và thoát lệnh của bạn. Chi phí giao dịch phổ biến còn hai loại nữa, có tính chất khác nhau:

Có thu hay không, thu thế nào, tùy theo nền tảng, sản phẩm và loại tài khoản. So sánh chi phí phải xem cả ba — không thu phí hoa hồng không có nghĩa là không có chi phí giao dịch, spread vẫn luôn ở đó.

Ngoài ra, trượt giá cũng không phải là spread. Trượt giá là khi giá khớp thực tế khác với giá lúc bạn đặt lệnh, thường gặp khi thị trường biến động mạnh; nó cũng có thể làm chi phí tăng lên, nhưng đó là chuyện khác.

Spread không cố định

2 điểm chỉ là ví dụ. Spread thực tế thay đổi theo thị trường, thường giãn rộng vào những lúc:

1. Trước và sau khi công bố dữ liệu quan trọng: ví dụ quyết định lãi suất, số liệu việc làm. Lúc này thị trường bất định, khối lượng báo giá gần đó giảm, giá mua và giá bán dễ bị kéo xa nhau, spread có thể đột ngột giãn gấp nhiều lần.
2. Khung giờ giao dịch thưa thớt: ít người tham gia, ít lệnh chờ, khoảng cách giữa giá mua và giá bán tự nhiên lớn hơn.
3. Gần giờ mở cửa, đóng cửa: khi sản phẩm vừa mở cửa, sắp đóng cửa, trước và sau thời điểm chốt sổ đổi ngày, cũng như khi mở cửa lại sau cuối tuần, báo giá thường kém ổn định.

Spread giãn rộng cũng ảnh hưởng đến các lệnh đang nắm giữ: giá Bid bị kéo xuống thì lãi/lỗ thả nổi của lệnh mua xấu đi; giá Ask bị đẩy lên thì lệnh bán xấu đi. Lệnh có cắt lỗ đặt gần có thể bị chạm cắt lỗ chỉ vì vậy.

Spread cố định và spread thả nổi

Spread của tài khoản đại khái chia làm hai loại:

• Spread thả nổi: thay đổi theo báo giá thị trường, có thể giãn rất rộng khi công bố dữ liệu hoặc vào khung giờ thưa thớt.
• Spread cố định: nền tảng đặt trước một con số, thông thường không đổi theo thị trường. Nhưng “cố định” không có nghĩa là không bao giờ thay đổi; khi thị trường cực đoan xử lý thế nào phải xem điều khoản của nền tảng.

Tài khoản của bạn thuộc loại nào, xem đặc tả sản phẩm là biết (cách xem trên MT5 ở phần sau).

Spread ăn mất cắt lỗ: đặt cắt lỗ chỉ 5 điểm thì sao

Bài trước 〈Cắt lỗ đặt thế nào?〉 đã nói, khoảng cách cắt lỗ phải lớn hơn biên độ dao động bình thường của giá thì mới không bị quét ra khỏi lệnh. Ở đây bổ sung thêm một điều: spread cũng đang ăn vào khoảng cắt lỗ.

Tiếp tục ví dụ trên: mua ở giá Ask 1002, cắt lỗ 5 điểm, tức là 997.

Trên MT5, cắt lỗ và chốt lời của lệnh mua đều được kích hoạt theo giá Bid. Hiện giá Bid là 1000, chỉ còn cách 997 đúng 3 điểm:

Vào lệnh (giá Ask): 1002
Cắt lỗ: 997 (cách giá vào 5 điểm)
Giá Bid hiện tại: 1000 → chỉ còn cách cắt lỗ 3 điểm

Trong 5 điểm cắt lỗ này, 2 điểm đã bị dùng mất ngay khoảnh khắc bạn bấm mua — chỉ riêng spread đã ăn mất 40% khoảng cắt lỗ. Giá chỉ cần nhích nhẹ 3 điểm là bạn đã bị đẩy ra khỏi lệnh.

Cắt lỗ càng nhỏ, tỷ lệ spread chiếm càng lớn (số tròn minh họa, spread đều là 2 điểm):

Mục tiêu cũng vậy. Đặt chốt lời cao hơn giá vào 10 điểm (1012), chốt lời cũng theo giá Bid: giá Bid phải đi từ 1000 lên 1012, thị trường phải đi 12 điểm thì tài khoản bạn mới được thêm 10 điểm.

Spread làm lãi và lỗ trở nên bất cân xứng: muốn lỗ 5 điểm, giá chỉ cần đi ngược 3 điểm; muốn lãi 10 điểm, giá phải đi đúng hướng 12 điểm.

Tỷ lệ bao nhiêu là quá lớn thì không có đáp án chuẩn, tùy vào cách giao dịch của bạn. Điều quan trọng là so sánh trước khi đặt lệnh, chứ không phải sau khi thoát lệnh mới phát hiện.

Lệnh bán cần chú ý hơn: biểu đồ chưa chạm mà cắt lỗ đã bị kích hoạt

Trên MT5, nến của phần lớn sản phẩm ngoại hối và CFD được vẽ theo giá Bid. Nhưng lệnh bán đóng bằng giá Ask, cắt lỗ cũng kích hoạt theo giá Ask.

Vì vậy khi spread đột ngột giãn rộng, có thể xảy ra tình huống: nến trên biểu đồ vẫn còn cách cắt lỗ một đoạn, nhưng giá Ask đã chạm tới, và lệnh bán bị cắt lỗ như vậy. Muốn thấy giá Ask trên biểu đồ, có thể bật đường giá Ask (cách làm ở phần sau).

Vào ra càng nhiều, trả spread càng nhiều

Spread được trả một lần cho mỗi giao dịch (một lần vào, một lần ra). Một ngày vào ra 10 lần thì phải trả 10 lần (số tròn minh họa):

Mỗi lần 2 điểm × 10 lần = 20 điểm

20 điểm này dù đúng hay sai hướng đều phải trả. Quy ra tiền, công thức là:

Chi phí spread = spread (điểm) × giá trị một điểm × số lot

Một điểm đáng bao nhiêu tiền đã được phân tích ở bài thứ hai 〈Cách tính lot?〉 (ở đó gọi là “giá trị một bước giá”). Số lot càng lớn, cùng một spread quy ra tiền càng nhiều.

Cách giao dịch vào ra càng thường xuyên, cắt lỗ và mục tiêu càng nhỏ, thì spread chiếm tỷ trọng càng lớn. Điều này không có nghĩa là giao dịch ngắn hạn chắc chắn không được, mà là khi tính chi phí không được bỏ sót nó.

Trước khi đặt lệnh, xem spread trên MT5

1. Mở cửa sổ Market Watch (phím tắt Ctrl+M): mỗi sản phẩm đều hiển thị hai mức giá Bid (giá bán) và Ask (giá mua).
2. Bật cột spread: nhấp chuột phải trong Market Watch, chọn Spread trong mục Cột (Columns) là sẽ có thêm một cột spread.
3. Xem đặc tả: trong cùng menu chuột phải, chọn Đặc tả (Specification) để xem spread là thả nổi (floating) hay một con số cố định, và phí qua đêm (Swap) được tính thế nào.
4. Hiển thị giá Ask trên biểu đồ: trong thuộc tính biểu đồ (F8), thẻ Show, đánh dấu Show Ask price line, biểu đồ sẽ có thêm một đường giá Ask.

Cần chú ý đơn vị của cột Spread: đó là đơn vị biến động giá nhỏ nhất (point) của sản phẩm, không nhất thiết bằng “điểm” bạn thường nói. Ví dụ 1 pip trong ngoại hối, với cặp tiền báo giá đến số thập phân thứ năm, bằng 10 point. “Một điểm” của vàng, chỉ số và các sản phẩm tương tự tính thế nào thì mỗi nền tảng có đặc tả khác nhau — giống như bài thứ nhất 〈Một lot là bao nhiêu?〉 đã nói, hãy xem đặc tả sản phẩm trước.

Thấy con số rồi, hãy so với mức cắt lỗ và mục tiêu của bạn.

Sai lầm thường gặp

Một, vừa vào lệnh thấy số âm, tưởng mua sai, vội vàng đóng lệnh

Số âm ban đầu là spread, không phải thị trường đi ngược. Đóng lệnh lúc này đồng nghĩa với việc chốt luôn khoản chi phí spread. Có nên giữ lệnh hay không phải xem lý do vào lệnh còn đúng không, chứ không phải nhìn dấu trừ ban đầu trên tài khoản.

Hai, vẫn đặt lệnh như thường quanh thời điểm công bố dữ liệu, không xem spread hiện tại

Khoảng cách cắt lỗ được tính theo spread bình thường; khi spread đột ngột giãn gấp nhiều lần, mức cắt lỗ ban đầu có thể không còn đủ.

Câu hỏi thường gặp

Spread là gì?

Mỗi báo giá đều có hai mức giá: giá mua (Ask) bạn dùng khi mua, và giá bán (Bid) bạn dùng khi bán. Giá mua cao hơn giá bán, chênh lệch giữa hai giá là spread. Đây là chi phí phải trả cho mọi giao dịch, phát sinh ngay lúc vào lệnh.

Vì sao vừa mua vào tài khoản đã âm?

Lệnh mua vào bằng giá Ask nhưng đóng bằng giá Bid thấp hơn, và nền tảng thường tính lãi/lỗ thả nổi theo giá Bid hiện tại. Vì vậy dù giá hoàn toàn không đổi, tài khoản cũng thiếu trước một khoản spread. Lệnh bán thì ngược lại, vào bằng giá Bid, đóng bằng giá Ask, cũng âm ngay từ đầu.

Spread có bị tính một lần khi vào và thêm một lần khi ra không?

Không. Nếu spread lúc vào và lúc ra như nhau, một lần vào một lần ra cộng lại tính là một spread: lệnh mua vào bằng giá Ask, ra bằng giá Bid, chênh lệch của cả vòng này chính là spread. Tài khoản hiện số âm ngay khi vào lệnh là vì nền tảng đã tính sẵn theo “mức giá có thể nhận được nếu đóng lệnh ngay”. Nếu lúc thoát lệnh spread giãn rộng, chi phí của giao dịch cũng sẽ tăng theo.

Spread khác gì phí hoa hồng và phí qua đêm?

Spread nằm trong giá mua và giá bán, giao dịch nào cũng có; phí hoa hồng là khoản thu riêng của một số loại tài khoản, thường tính theo số lot hoặc giá trị giao dịch; phí qua đêm chỉ phát sinh khi giữ lệnh qua đêm, tùy sản phẩm và chiều giao dịch có thể bị trừ hoặc được cộng. Mức phí thực tế tùy theo nền tảng, sản phẩm và loại tài khoản.

Vì sao spread đột ngột giãn rộng?

Thường xảy ra trước và sau khi công bố dữ liệu kinh tế quan trọng, vào khung giờ giao dịch thưa thớt, và quanh giờ mở cửa, đóng cửa cũng như thời điểm chốt sổ đổi ngày. Những lúc này thị trường bất định, khối lượng báo giá ít, giá mua và giá bán dễ bị kéo xa nhau, spread có thể đột ngột giãn gấp nhiều lần.

Xem spread trên MT5 như thế nào?

Mở cửa sổ Market Watch (Ctrl+M), mỗi sản phẩm sẽ hiển thị Bid (giá bán) và Ask (giá mua); nhấp chuột phải, chọn Spread trong mục Cột là thấy spread trực tiếp. Đơn vị của cột này là đơn vị biến động giá nhỏ nhất (point) của sản phẩm, không nhất thiết bằng “điểm” bạn quen nói.

Lời kết

Bài một nói hãy xem đặc tả trước, bài hai nói hãy tính lot trước, bài ba nói ký quỹ không phải là cắt lỗ, bài bốn nói đặt cắt lỗ ở chỗ bạn nhận định sai. Bài này nói về điều xảy ra ngay khoảnh khắc bạn bấm gửi lệnh: spread.

Đó là chi phí phải trả cho mọi giao dịch. Vừa vào lệnh đã âm là bình thường; điều cần chú ý là nó chiếm bao nhiêu khoảng cắt lỗ và mục tiêu của bạn, và mỗi ngày bạn trả bao nhiêu lần.

Vừa vào lệnh đã âm là bình thường; khi spread lớn đến mức không đáng, không vào lệnh cũng là một lựa chọn.

Công bố rủi ro: CFD là sản phẩm tài chính rủi ro cao, có thể dẫn đến mất vốn nhanh chóng. Hiệu suất trong quá khứ không đại diện cho kết quả tương lai; mọi chiến lược và kết quả backtest chỉ mang tính tham khảo, không cấu thành lời khuyên đầu tư. Spread, phí hoa hồng và phí qua đêm thực tế tùy theo nền tảng, sản phẩm và loại tài khoản, đồng thời thay đổi theo tình hình thị trường. Vui lòng đọc kỹ Điều khoản Công bố Rủi ro của chúng tôi trước khi giao dịch.

Đọc thêm:

• Một lot là bao nhiêu? Con số “1” trong ô đặt lệnh rốt cuộc là gì
• Cách tính lot? Cùng $10,000, số lot có thể vào với vàng và EUR chênh nhau 6.7 lần
• Đòn bẩy 100:1 là gì? Không phải để bạn lãi gấp 100 lần, mà là gánh rủi ro lớn hơn
• Cắt lỗ đặt thế nào? Không phải bạn chịu lỗ bao nhiêu, mà là bạn sai ở đâu
• Phí qua đêm (swap) là gì? Vì sao không giao dịch gì mà số dư tài khoản vẫn thay đổi