Đường HMA là gì? Gần như không trễ, cái giá là hay vượt quá đà
“HMA gần như không bị trễ, còn nhanh hơn cả EMA, dùng nó để phán đoán hướng chẳng phải là tốt nhất sao?”
HMA đúng là nhanh: nó dùng “2 lần đường trung bình nhanh trừ đi đường trung bình chậm” để đẩy phần bị trễ của đường trung bình trở lại phía trước. Cái giá là khi đẩy quá tay, nó sẽ chạy ra ngoài phạm vi của chính giá; trong vùng đi ngang, nó cũng đổi hướng theo từng dao động nhỏ. Bài này trước tiên tính thử một lần với 4 nến, sau đó dùng một biểu đồ thật có đánh số 1 đến 5 (USD/JPY năm 2022) để đặt HMA và SMA cạnh nhau mà so sánh.
Đây là một bài trong loạt “Học viện giao dịch · Từ điển chỉ báo kỹ thuật” của MASQuant. Toàn bộ chỉ báo được phân loại trong Từ điển chỉ báo kỹ thuật.
Hiểu trong một câu
HMA = dùng hiệu số của hai đường trung bình có trọng số để bù lại độ trễ của đường trung bình, rồi làm mượt thêm một lần nữa.
Câu hỏi nó trả lời giống như đường trung bình thông thường: “Giá gần đây đang đi về đâu?” Chỉ là trả lời nhanh hơn.
HMA giống như lái xe mà nhìn về phía trước chứ không nhìn gương chiếu hậu. Đường trung bình thông thường cho bạn biết “con đường vừa đi qua cong về phía nào”; HMA dùng tốc độ vừa rồi để ước tính “tiếp theo đại khái sẽ ở đâu”. Đường thẳng thì rất chuẩn; gặp khúc cua gấp, nó sẽ lao ra ngoài một chút rồi mới quay lại. Nhanh là vì nó đang ước tính; vượt quá đà cũng là vì nó đang ước tính.
Tính thử một lần: HMA chạy ra ngoài giá như thế nào
Để dễ tính, dùng HMA 4 nến. Giá đóng cửa lần lượt là 100, 102, 104, 106 (dưới đây là các số nguyên dùng làm ví dụ, không phải dữ liệu thị trường). WMA là trung bình có trọng số: giá càng gần thì trọng số càng lớn.
| Bước | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|
| WMA 2 nến (nhanh) | (106 × 2 + 104 × 1) ÷ 3 | 105.33 |
| WMA 4 nến (chậm) | (106 × 4 + 104 × 3 + 102 × 2 + 100 × 1) ÷ 10 | 104.00 |
| 2 × nhanh − chậm | 2 × 105.33 − 104.00 | 106.67 |
Giá đóng cửa cao nhất trong bốn nến là 106, vậy mà “2 × nhanh − chậm” lại ra 106.67, cao hơn bất kỳ giá đóng cửa nào. Đây chính là cách HMA giảm độ trễ: phần đường nhanh vượt hơn đường chậm được cộng thêm một lần nữa, tương đương với đẩy lên phía trước một bước. Bước cuối cùng là lấy kết quả này tính thêm một lần WMA ngắn để đường mượt hơn một chút.
Trung bình thông thường (SMA) không thể vượt quá các con số được lấy trung bình; HMA thì có thể, nên nó phản ứng nhanh, và cũng vượt quá đà.
Công thức chính thức
Tham số thường dùng là 20 (cũng có người dùng 9, 16, 55):
1 Đường nhanh = WMA 10 kỳ của giá đóng cửa (một nửa số kỳ)
2 Đường chậm = WMA 20 kỳ của giá đóng cửa
3 Giá trị thô = 2 × đường nhanh − đường chậm
4 HMA = WMA 4 kỳ của giá trị thô (√20 làm tròn thành số nguyên)HMA do Alan Hull đưa ra năm 2005, mục đích chính là tạo ra một đường trung bình “vừa mượt, vừa không trễ”. Thực tế hai điều này không thể cùng đạt điểm tuyệt đối: trễ ít đi thì nhiễu nhiều thêm một chút.
MT5 không có sẵn HMA, phải cài thêm chỉ báo tùy chỉnh; các phiên bản khác nhau có thể làm tròn số kỳ ở bước cuối khác nhau, giá trị sẽ chênh lệch đôi chút.
Xem biểu đồ: USD/JPY năm 2022, theo thứ tự 1 đến 5
Biểu đồ dưới đây là khung ngày của USD/JPY (USDJPY) từ đầu tháng 5 năm 2022 đến giữa tháng 1 năm 2023, lấy từ dữ liệu giá lịch sử MT5. Nó lần lượt đi qua đi ngang, tăng, giảm: từ tháng 5 đến giữa tháng 8, giá đóng cửa qua lại trong khoảng 126.8 đến 138.9; từ giữa tháng 8 đến ngày 20 tháng 10, tăng từ 134.18 lên 150.10, tăng 11.9%; sau đó đến ngày 17 tháng 1 năm 2023 giảm về 128.08, thấp hơn đỉnh 14.7%. Đường cam là HMA(20), đường tím là đường trung bình động đơn giản 20 kỳ SMA(20).
Khi đi ngang, HMA liên tục đổi hướng (ngày 1 tháng 7 năm 2022). Trong đoạn đi ngang (tính từ chỗ các đường trung bình đều đã có giá trị), HMA đổi hướng 8 lần, EMA 20 kỳ 3 lần, SMA chỉ có 1 lần. HMA lên lên xuống xuống theo từng dao động nhỏ.
Đỉnh giá: ngày 20 tháng 10 năm 2022, đóng cửa ở 150.10.
HMA tạo đỉnh ở nến thứ 2 sau đỉnh giá (ngày 24 tháng 10). Ngay hôm sau đã thấy nó quay đầu, lúc đó giá cách đỉnh 1.5%.
SMA đến nến thứ 13 sau đỉnh giá mới tạo đỉnh (ngày 7 tháng 11). Hôm sau thấy nó quay đầu thì giá đã giảm 3.0% so với đỉnh. EMA 20 kỳ nằm ở giữa hai đường: tạo đỉnh ở nến thứ 11, lúc đó giá đã giảm 2.3%.
Vượt quá đà: HMA chạy xuống dưới mức đóng cửa thấp nhất của 20 nến gần nhất (ngày 21 tháng 11). Sau cú giảm mạnh, HMA bị đẩy xuống quá tay, thấp hơn cả giá đóng cửa thấp nhất trong 20 nến gần nhất. Trong hai đoạn từ tăng sang giảm, có 7 nến mà HMA chạy ra ngoài phạm vi giá đóng cửa của 20 nến gần nhất. SMA 20 kỳ không thể như vậy — trung bình không vượt ra ngoài các con số được lấy trung bình.
Đây là một đoạn giá lịch sử có thật, dùng để minh họa tính cách của HMA, không phải quy luật chung. Đổi sản phẩm, đổi khung thời gian, đổi đoạn giá thì mọi con số đều thay đổi.
Thấy gì, nghĩa là gì
| Bạn thấy | Thường có nghĩa là | Nhưng cần cẩn thận |
|---|---|---|
| HMA đi lên | Giá gần đây đang đi lên | Trong vùng đi ngang sẽ đổi hướng liên tục (1 trên biểu đồ) |
| HMA quay đầu đi xuống | Tốc độ giảm của giá bắt đầu nhanh lên | Phản ứng nhanh, tín hiệu giả cũng nhiều |
| HMA quay đầu sớm hơn SMA nhiều | HMA trễ ít hơn | Trên biểu đồ là 2 nến so với 13 nến sau đỉnh (3 4) |
| HMA chạy ra ngoài phạm vi giá gần đây | Nó đang ước tính, và đã đẩy quá tay | Đường trung bình thông thường không như vậy (5 trên biểu đồ) |
| Giá cắt qua cắt lại HMA | Không có hướng rõ ràng | Lúc này hướng của HMA có giá trị tham khảo rất thấp |
Dùng thực tế: ba ví dụ
Ví dụ 1: dùng hướng của HMA làm tín hiệu thoát lệnh
HMA quay đầu nhanh, hợp để “thoát lệnh sớm hơn một chút”: “Đang giữ lệnh mua, HMA quay đầu đi xuống thì thoát.” Tại đỉnh trên biểu đồ, nó trả lại lợi nhuận ít hơn SMA một khúc.
Ví dụ 2: để đường trung bình chậm lo hướng, HMA lo thời điểm
Quy tắc có thể viết thành: “Giá nằm trên đường trung bình 50 kỳ mới mua; HMA quay đầu từ dưới lên thì vào lệnh.” Đường trung bình chậm chặn vùng đi ngang, HMA phụ trách bắt điểm đảo chiều.
Ví dụ 3: thêm điều kiện “đổi hướng phải được xác nhận”
Để giảm số lần đổi hướng trong vùng đi ngang, có thể yêu cầu “HMA đi cùng một hướng 2 nến liên tiếp” mới tính là đổi hướng. Cái giá là lại chậm đi một chút — nhanh và ổn định, mãi mãi là sự đánh đổi.
Cả ba ví dụ đều phải chấp nhận cùng một điều: HMA dùng ước tính để đổi lấy tốc độ. Khi thị trường cứ đi một hướng, ước tính rất chuẩn; khi thị trường qua lại hoặc đảo chiều gấp, ước tính sẽ sai, sẽ vượt quá đà.
Những cách dùng sai thường gặp
1. Tưởng HMA không có nhược điểm
HMA quay đầu chỉ 2 nến sau đỉnh, rất đẹp; nhưng trong vùng đi ngang trên cùng biểu đồ, nó đổi hướng 8 lần, SMA chỉ có 1 lần. Cái giá của tốc độ là nhiễu.
2. Coi HMA là hỗ trợ, kháng cự
Đường trung bình thông thường hay được coi là “chỗ nhịp điều chỉnh sẽ dừng”. HMA bám giá rất sát, lại còn vượt quá đà (5 trên biểu đồ), lấy nó làm hỗ trợ kháng cự thì rất dễ chạm vào là thủng.
3. Đọc “giá nằm trên đường trung bình” giống như với đường trung bình thông thường
HMA có thể vượt ra ngoài phạm vi giá, có lúc giá vẫn đang tăng mà lại nằm dưới HMA. Điều có ý nghĩa hơn là hướng của chính HMA, chứ không phải giá nằm trên hay dưới nó.
Câu hỏi thường gặp
HMA là gì?
HMA (Hull Moving Average, đường trung bình động Hull) do Alan Hull đưa ra, dùng “2 lần WMA ngắn hạn trừ WMA dài hạn” để giảm độ trễ, rồi làm mượt thêm một lần bằng WMA ngắn, nên đổi hướng nhanh hơn SMA, EMA rất nhiều.
HMA và EMA, cái nào tốt hơn?
Tùy mục đích. HMA đổi hướng nhanh hơn, hợp để bắt điểm đảo chiều, thoát lệnh sớm; EMA ổn định hơn, ít đổi hướng giả trong vùng đi ngang hơn. Trong ví dụ của chúng tôi, sau đỉnh HMA quay đầu sau 2 nến, EMA sau 11 nến; trong vùng đi ngang HMA đổi hướng 8 lần, EMA 3 lần.
Tham số HMA nên đặt thế nào?
Thường gặp là 9, 16, 20, 55. Số kỳ càng ngắn càng nhanh, càng nhiễu; càng dài càng ổn định, càng chậm. Tốt nhất là backtest so sánh trên sản phẩm và khung thời gian của bạn.
MT5 có HMA không?
MT5 không có sẵn HMA, phải cài thêm chỉ báo tùy chỉnh.
Kết luận
HMA sửa được một phần lớn nhược điểm lớn nhất của đường trung bình là “độ trễ”, nhưng đổi lại mang một nhược điểm khác: nó ước tính, nó vượt quá đà, và trong vùng đi ngang nó cũng đổi hướng theo các dao động nhỏ.
Vì vậy câu thật sự cần hỏi là: đổi quy tắc thoát lệnh của bạn từ “giá thủng SMA” sang “HMA quay đầu”, phần lợi nhuận bớt bị trả lại có đủ bù cho số lần vào ra tăng thêm trong vùng đi ngang không? Câu hỏi này, một đoạn giá lịch sử không trả lời được; phải đem quy tắc ra backtest trên nhiều đoạn thị trường.
Chưa có quy tắc của riêng mình, cũng không muốn ghép từng chỉ báo một? Với Strategy Genie của MASQuant, bạn chỉ cần chọn trước một phong cách đầu tư, AI sẽ phân tích tình hình thị trường, chọn sản phẩm và đưa ra cùng lúc ba chiến lược ứng viên. Mỗi chiến lược đều đã được backtest trên dữ liệu lịch sử, lợi nhuận và mức sụt giảm tối đa trên vốn gốc được bày ra rõ ràng, rồi bạn tự quyết định có triển khai lên MT5 hay không.
Nếu đã có ý tưởng của riêng mình, hãy viết điều kiện thành một câu, ví dụ “giá nằm trên đường trung bình 50 kỳ và HMA(20) quay đầu từ dưới lên mới mua, HMA quay đầu đi xuống thì thoát”, đưa vào Trợ lý Chiến lược AI, bấm một cái là bắt đầu backtest. Môi trường backtest có tính đến các ma sát thị trường thật như spread, trượt giá, thay đổi thanh khoản thị trường và độ trễ khớp lệnh (cách dùng xem Hướng dẫn sử dụng Trợ lý Chiến lược AI). Sau đó đổi HMA thành EMA 20 kỳ rồi chạy thêm một lần, là thấy nhanh hơn một chút có đáng hay không. Backtest cho bạn biết “quy tắc này đã hoạt động thế nào trong các diễn biến quá khứ”, không phải sự bảo đảm cho tương lai.
Ý tưởng, qua kiểm chứng, mới gọi là chiến lược.
Biểu đồ trong bài lấy từ dữ liệu giá lịch sử trên nền tảng MT5 (khung ngày; giá và cách chia nến ngày giữa các nền tảng hơi khác nhau, số liệu có thể không hoàn toàn trùng khớp), chỉ báo do chương trình tính theo công thức tiêu chuẩn; các số nguyên trong ví dụ không phải dữ liệu thị trường. Giá lịch sử chỉ dùng để minh họa tính cách của chỉ báo, không đại diện cho diễn biến tương lai.
Công bố rủi ro: CFD là sản phẩm tài chính có rủi ro cao, có thể dẫn đến mất vốn nhanh chóng. Hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai, mọi chiến lược và kết quả backtest chỉ mang tính tham khảo, không cấu thành lời khuyên đầu tư. Trước khi giao dịch, vui lòng tìm hiểu kỹ Điều khoản Công bố Rủi ro của chúng tôi.
